Duurzame stad

Resultaat

Toelichting op de financiële mutaties:

Fysieke basiskwaliteit

Vrijval exploitatiebudget renovatie draaibrug Prinsenhoeven (V 986)
De renovatie van de draaibrug Prinsenhoeven betreft een investering. Daarom valt het in 2026 beschikbare exploitatiebudget voor de renovatie van € 986.000 vrij en is in deze rapportage een voorstel opgenomen om voor hetzelfde bedrag een krediet te voteren.

Bijstelling kapitaallasten BAT (V 718/N 761)
De kapitaallasten zijn meerjarig bijgesteld op grond van de overloop uit 2025, de geactualiseerde investeringsplanning en de toevoeging van de nieuwe jaarschijf 2030. Door latere investeringen ontstaan voordelen in 2026. De resulterende voordelen op kapitaallasten worden (incl. fictieve btw) voor dit jaar verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing. De effecten op de kapitaallasten 2027 en verder worden meegenomen in de begroting 2027 en betrokken bij het tarief van de afvalstoffenheffing.

Lagere opbrengsten buitenreclame (N 550)
In de Programmabegroting 2024 is een voorstel gedaan om met andere (digitale) vormen van reclame meer opbrengsten te generen. Het blijkt niet haalbaar om deze “groeicijfers” uit de prognoses daadwerkelijk te realiseren binnen de contracten die zijn gesloten, omdat de digitale reclamevensters in de praktijk minder snel uitgerold worden. De regie op de uitrol van de digitalisering is inmiddels geborgd. Na de afronding van de aanbesteding van de billboards en de lichtmast langs de A58 kunnen we in beeld brengen wat de toekomstige opbrengsten zijn. De structurele consequenties zijn pas eind 2026 bekend en hier komen we bij de Voorjaarsrapportage 2027/Programmabegroting 2028 op terug.

Lagere bijdrage Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB) (V 510)
Het jaarrekeningresultaat 2025 van de OMWB is positief. Door lagere loon- en prijsstijgingen dan geraamd wordt een deel van het resultaat toegevoegd aan de Algemene Reserve van de OMWB en het grootste deel uitgekeerd aan de deelnemers. Voor Tilburg gaat het om een eenmalige uitkering van € 320.000.

In 2025 hebben wij minder diensten afgenomen dan voorzien in het werkprogramma. Hierdoor ontvangen wij circa € 40.000 terug van het betaalde voorschot. De bijgestelde loon- en prijsstijgingen leiden tot een lager uurtarief voor 2026. Dit resulteert in een incidentele verlaging van onze deelnemersbijdrage van ongeveer € 150.000.

Bijstelling kapitaallasten meerjarenprogramma 0penbare ruimte (MJP) (V 459/N 5)
De kapitaallasten zijn bijgesteld op grond van de werkelijke investeringen van 2025.Doordat er in 2025 minder investeringen zijn uitgevoerd dan begroot ontstaat er een voordeel in 2026.

Lagere onttrekking egalisatiereserve afvalstoffenheffing door lagere toerekening organisatiekosten (N 236)
De organisatiekosten die worden toegerekend aan de afvalstoffenheffing zijn lager dan geraamd. In 2026 wordt dit gecompenseerd door een lagere onttrekking uit de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Vanaf 2027 wordt dit in het tarief van de afvalstoffenheffing verwerkt.
Het voordeel dat hier tegenover staat is onderdeel van de melding 'Administratief budget technische doorrekening begroting' op het veld Algemene baten en lasten.

Inzet verkeersregelaars Stadsforum (N 207)
Na de aanleg van Stadsforum fase 2 is gebleken dat het begeleiden van de markt vraagt om de inzet van verkeersregelaars. Om dit op langere termijn te organiseren is besloten om de verkeersregelinstallatie terug te brengen. Hiervoor is in deze rapportage een kredietvoorstel opgenomen. Tot die tijd worden er verkeersregelaars ingezet. Dit leidt tot extra kosten van € 207.000.

Hogere kosten evenementen (N 156)
De kosten voor schoonmaak van groen en voor de toiletten tijdens carnaval zijn voor rekening van de gemeente Tilburg gekomen. Daarnaast zijn de kosten van het realiseren van de toegangspoorten, verwijderen van straatmeubilair, de afsluitingen en de omleidingen fors hoger dan aan de voorkant geraamd.
Vanwege de promotie naar de Eredivisie, is Willem II op 25 mei 2026 gehuldigd op de Heuvel in het centrum van Tilburg. De verkeersmaatregelen voor dit evenement bedragen € 33.500. De kosten voor beveiliging van deze evenementen zijn opgenomen en toegelicht op het veld Openbare orde en veiligheid onder programma Vitale stad.

Overige Fysieke basiskwalitet (N 27/N 96)

• Administratieve correctie onttrekking reserve investeringsfonds klimaat t.b.v. coördinator circulariteit (N 100): De onttrekking aan de reserve investeringsfonds klimaat was per abuis begroot op het veld 2.10 Fysieke basiskwaliteit, terwijl deze had moeten worden begroot op het veld 2.30 Klimaat. Dit betreft enkel een administratieve verschuiving over de velden. De correctie voor 2027 en 2028 zal worden verwerkt bij de programmabegroting 2027;
• Bijstelling semi-autonome groei onderhoud openbare ruimte o.b.v. woningbouw (N 57): Op basis van de gerealiseerde woningbouw 2025 (729 t.o.v. 1300 begroot) en de bijgestelde ambitie van 1300 naar 2000 nieuwe woningen in 2026 wordt het budget voor de openbare ruimte met € 57.000 naar boven bijgesteld.
• Correctie indexatie huur 2026 parkeerbedrijf (N/V 54): De begroting voor huur van de parkeergarages en fietsenstallingen wordt structureel aangepast op de werkelijke indexatie 2026. De hogere huurkosten worden verrekend middels een lagere storting in de bestemmingsreserve betaald parkeren;
• Correctie indexatie huur 2026 BAT (V 21/V 4): Het huurbudget wordt verhoogd met € 4.000 door indexatie 2026. Tegelijkertijd wordt het huurbudget voor de zoutloods verlaagd met € 25.000, waardoor de totale huurbudgetten van BAT met € 21.000,- afnemen. De hogere huur als gevolg van de indexatie (€ 4.000) wordt verrekend met de egalisatiereserve afvalstoffenheffing;
• Toerekening omslagrente (V 9): Voor toelichting zie programma Samen en dichtbij, veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

Groen blauwe leefomgeving

Financiële bijdrage Rijkswaterstaat herplant bomen (N/V 1.295)
Rijkswaterstaat verstrekt een financiële bijdrage van € 1,3 miljoen voor de herplant van bomen die zijn gekapt in het kader van de werkzaamheden aan het Wilhelminakanaal. Deze bijdrage wordt toegevoegd aan de reserve Natuurontwikkeling. Het bedrag wordt opgenomen in het bestedingsplan en ingezet voor de herplant van in totaal 346 bomen. De herplant vindt plaats in de berm van de Kalverstraat, langs het Riddershofpad, in de Drasse Driehoek en in Klein Tilburg/landgoed Prinsenhoef.

Bijstelling kapitaallasten meerjarenprogramma Openbare ruimte (MJP) (V 396/N 265)
De kapitaallasten zijn bijgesteld op grond van de werkelijke investeringen van 2025.Doordat er in 2025 minder investeringen zijn uitgevoerd dan begroot ontstaat er een voordeel in 2026.

Overige Groen blauwe leefomgeving (N 11)

• Toerekening omslagrente (N 11): Voor toelichting zie programma Samen en dichtbij, veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

Klimaat

Budget Volkshuisvestingsfonds Tilburg Noord (N/V 13.600)
Op 2 februari 2026 heeft uw Raad ingestemd met het Raadsvoorstel Project Volkshuisvestingsfonds Tilburg Noord. Hierbij is abusievelijk besloten om krediet beschikbaar te stellen in plaats van budget. Aangezien er voor de gemeente Tilburg geen investeringen van toepassing zijn moet het beschikbaar gestelde bedrag van € 13,6 miljoen worden omgezet naar exploitatiebudget. Dit wordt conform het Raadsvoorstel voor 70% gedekt uit een Rijksbijdrage en 30% uit gemeentelijke reserves en gefaseerd over de jaren 2026 t/m 2030.

Fasering rijkssubsidie Lokale Aanpak Isolatie (V/N 3.371)
Voor de Rijkssubsidie Lokale Aanpak Isolatie zijn er in 2026 meer middelen geraamd dan naar verwachting tot besteding komen. Door vertraging in de uitvoering, onder andere veroorzaakt door het actualiseren van het bestedingsplan en een lopende Europese aanbesteding, is volledige inzet van het budget in 2026 niet haalbaar. In 2026 worden uitsluitend uitgaven verwacht voor uitgaande subsidies aan bewoners voor isolatiemaatregelen. Overige onderdelen van de aanpak komen later tot uitvoering. Daarom schuiven we € 3.371.421 naar 2027.

Fasering mandaatbesluit CO2 maatregelen (V/N 1.040)
Op 24 maart 2026 is de collegenota CO₂ ‑ maatregelen vastgesteld. Voor de uitvoering van deze maatregelen is onder andere een bedrag van € 1.305.216 beschikbaar gesteld, gedekt uit de incidentele middelen van de Energietransitie uit reserve Investeringsfonds Klimaat (toegekend bij de Begroting 2023). Het college heeft volledig mandaat voor inzet van middelen uit deze reserve. De middelen zijn opgenomen in 2026 en worden conform het uitvoeringsplan CO₂ ‑ maatregelen gezet in de juiste jaren 2026 tot en met 2028. We schuiven daarom € 737.500 naar 2027 en € 302.716 naar 2028.

Batterestore uitbetaling subsidie (N/V 144)
In 2026 zijn in het kader van het Europese project Batterestore subsidies uitbetaald aan drie transferpartners: Aarhus (Denemarken), Cartagena (Spanje) en Kladno (Tsjechië). Per partner is 40% van de toegekende subsidie van € 120.000, zijnde € 48.000, uitbetaald.
De totale uitbetaling bedraagt € 144.000 en is volledig gefinancierd uit de ontvangen specifieke uitkering van de European Urban Initiative. Voor de gemeente zijn hiermee geen eigen middelen gemoeid.

Overige Klimaat (N 139/V 250)

• Administratieve correctie onttrekking reserve investeringsfonds klimaat t.b.v. coördinator circulariteit (V 100): De onttrekking aan de reserve investeringsfonds klimaat was per abuis begroot op het veld 2.10 Fysieke basiskwaliteit, terwijl deze had moeten worden begroot op het veld 2.30 Klimaat. Dit betreft enkel een administratieve verschuiving over de velden. De correctie voor 2027 en 2028 zal worden verwerkt bij de programmabegroting 2027;

• Overloop Rijksmiddelen Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) vanuit 2025 (N/V 150): bij de jaarrekening 2025 was € 116.000 te weinig restantbudget op CDOKE gemeld. Dit was op een stelpost geboekt die nu vrijvalt. Daarnaast was € 34.000 vanuit CDOKE als overige melding opgenomen en niet overgeheveld naar 2026. Met deze melding word dit hersteld en is het bedrag van € 150.000 alsnog in 2026 beschikbaar met dekking vanuit CDOKE Rijksmiddelen;
• Bijstelling kapitaallasten meerjarenprogramma Openbare ruimte (MJP) (V 14): De kapitaallasten zijn bijgesteld op grond van de werkelijke investeringen van 2025. Doordat er in 2025 minder investeringen zijn uitgevoerd dan begroot ontstaat er een voordeel in 2026;
• Toerekening omslagrente (N 3): Voor toelichting zie programma Samen en dichtbij, veld Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

Voorstellen

(BV=Beleidsvoorstel, OV=Overheveling, KR=Kredietvoorstel)

Vrijgevallen middelen CDOKE toevoegen aan reserve investeringsfonds klimaat (N 3.276)
Conform collegebesluitvorming bij de beoordeling van de september- en decembercirculaire 2025 wordt voorgesteld om de vrijgevallen middelen Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) ad € 3.276.000 te storten in de reserve Investeringsfonds Klimaat ten behoeve van de energietransitie. Na het collegebesluit over CO2 maatregelen van 23 maart 2026 is de vrije ruimte in de reserve Investeringsfonds Klimaat nihil. De aanvullende middelen worden zoals in dat collegebesluit aangegeven ingezet voor wijkuitvoeringsplannen energie, energiehub de Baars en verkenningen voor warmtebronnen in 2026 en verder. Ook is er nog een ongedekt deel van € 4,2 miljoen voor de volledige set CO2 maatregelen tot en met 2030.

Investeringskrediet houten bruggen
In het project onderhoud houten bruggen worden er 18 bruggen vervangen in plaats van dat deze gerepareerd worden. 5 van deze bruggen zijn in zeer slechte staat en moeten direct worden vervangen. Door te kiezen voor een hout-beton constructie verdubbelt de verwachte levensduur naar 80 jaar en maakt dit over de gehele levensduur een duurzame vervanging. Normaliter zou het aanvragen van dit investeringskrediet in de programmabegroting landen. Echter, omdat de aanbesteding zo spoedig mogelijk opgestart dient te worden, wordt het gehele investeringsbudget nu aangevraagd. De totale investering bedraagt € 2,615 miljoen (2026 € 300.000, 2027 € 1.315.000, 2028 € 1.000.000). Het huidige nog beschikbare exploitatiebudget van € 540.000 komt hiermee te vervallen. De bijbehorende kapitaallasten worden opgenomen in de Programmabegroting 2027 (afschrijvingskosten € 32.500, rentelasten € 3.000 in 2027 oplopend tot € 39.000 in 2029).

Investeringskrediet herplant van 346 bomen
Rijkswaterstaat verstrekt een financiële bijdrage van € 1,3 miljoen voor de herplant van bomen die zijn gekapt in het kader van de werkzaamheden aan het Wilhelminakanaal. Deze bijdrage wordt gestort in de reserve Natuurontwikkeling en zijn in het bestedingsplan opgenomen voor de herplant van 346 bomen in de berm van de Kalverstraat, langs het Riddershofpad, in de Drasse Driehoek en Klein Tilburg/landgoed Prinsenhoef.

Investeringskrediet renovatie kade Geminiweg
De kadeconstructie uit 1966 heeft het einde van zijn levensduur bereikt. Deze kade mag nu niet meer belast worden. De kadeconstructie is eigendom van de gemeente en de gebruiker is afhankelijk van deze constructie voor zijn bedrijfsactiviteiten. Om de kade op korte termijn weer geschikt te maken voor gebruik, willen we levensduur verlengend onderhoud plegen. Dit onderhoud heeft een verwachte investering van maximaal € 1 miljoen en de levensduur wordt hiermee 30 jaar verlengd. De bijbehorende kapitaallasten worden opgenomen in de programmabegroting 2027 (afschrijvingskosten € 33.000, rentelasten 2027: € 10.000, 2028: € 10.000, 2029: € 14.000, 2030: € 14.000).

Investeringskrediet draaibrug Prinsenhoeven
Voor de renovatie/modernisering van de draaibrug Prinsenhoeven was in 2021 € 915.000 budget gereserveerd. Het bedrag was niet toereikend voor een duurzame renovatie; dit budget was destijds gebaseerd op een bescheiden ingreep aan de brug, namelijk de elektrificatie van de bestaande brug. De technische staat van de brug is slechter dan vooraf was ingeschat en de elektrificatie van de 100 jaar oude draaibrug blijkt zeer complex. Uit opeenvolgende onderzoeken komt naar voren dat we diverse onderdelen grondig moeten renoveren om langjarig gebruik mogelijk te maken. Om de levensduur te verlengen met 50 jaar, is een totaal bedrag van € 6.215.000 nodig. Dit bedrag is hoger dan het oorspronkelijke bedrag, omdat we bewust kiezen voor een duurzamere oplossing met een langere levensduur (50 t.o.v. 25 jaar), waarbij we historische waarden kunnen behouden. Hiermee brengen we verloren elementen – zoals het oorspronkelijke ontwerp van de leuning – terug en behouden we het aanzicht van de draagconstructie, om op die wijze het historische totaalbeeld van dit deel van de Piushaven voor langere tijd te borgen. Daarnaast zijn de bouwkosten fors hoger ten opzichte van peiljaar 2021. Binnen het MJP-budget is in 2023 extra € 600.000 beschikbaar gesteld en in de programmabegroting van 2025 is € 3 miljoen extra beschikbaar gesteld. Daardoor is nu binnen het project € 4.515.000 beschikbaar. Het resterend krediet à € 1,7 miljoen wordt aangevraagd in de programmabegroting 2027. De verwachting is dat de renovatie van de brug in 2028 is afgerond.

Binnen het huidige budget à € 4.515.000 is een exploitatiebudget van € 986.000 beschikbaar. Aangezien de geplande werkzaamheden levensduurverlengend zijn, vragen wij hiervoor een investeringskrediet aan (2026 € 86.000, 2028 € 900.000). Het beschikbare exploitatiebudget valt in deze rapportage vrij. De bijbehorende structurele kapitaallasten à € 20.000 worden opgenomen in de Programmabegroting 2027.

Investeringskrediet opwaardering spooronderdoorgangen
De raad heeft via een amendement opgedragen tot het opnieuw inrichten van de spoorwegonderdoorgangen in de binnenstad. Daarbij vormt de kwaliteit van de Willem II passage het referentiekader. Ontwerp, constructieve uitgangspunten en het benodigde installatieplan zijn gereed en de uitvoering vindt in 2026 plaats. In de Najaarsbijstelling 2025 is er € 500.000 overgeheveld naar 2026. Vanuit de Reserve Incidentele Opgaven is er aanvullend € 183.942 beschikbaar. Er is in totaal € 683.942 beschikbaar in 2026 als exploitatiebudget. Echter, gezien de aard van de kosten dient het geen exploitatie, maar een investering te zijn. Daarom valt het exploitatiebudget vrij (onder programma Vitale stad, Economie, cultuur en evenementen) en wordt er investeringskrediet aangevraagd. De bijbehorende kapitaallasten worden opgenomen in de Programmabegroting 2027. Het is nog niet bekend hoe hoog de behoefte is aan een regulier onderhoudsbudget. Als hier meer duidelijkheid over is wordt dit ook meegenomen in de Programmabegroting 2027.

Bijstelling bestedingsplan reserve Bodem, geluid en lucht (N 363/V 351)
Door de start van saneringen aan de Ringbaan-Oost en Groenstraat vallen de uitgaven in 2026 € 363.000 hoger uit dan eerder geraamd. We stellen voor het bestedingsplan van de reserve Bodem, geluid en lucht hierop aan te passen. Daarnaast worden de baten met € 12.000 gecorrigeerd om de onttrekkingen uit de reserve administratief weer aan te laten sluiten bij de lasten. Structureel verwachten we tot en met 2030 € 531.000 minder aan de reserve te onttrekken. De structurele aanpassingen nemen we mee bij de Programmabegroting 2027.

Aanpak dode bomen Sparrenhof (N 335)
De gemeente Tilburg heeft eind 2024 Landgoed Sparrenhof aangekocht. Met deze aankoop wordt ingezet op het versterken van kansengelijkheid voor kinderen en jongeren en wordt bijgedragen aan de ecologische en recreatieve doelstellingen van Stadsbos 013.
Als onderdeel van het bos- en natuurbeheerplan is er een inventarisatie van het landgoed uitgevoerd. Hieruit blijkt dat zowel het bos als meerdere laanstructuren in zeer slechte staat verkeren. Dit leidt tot aanzienlijke veiligheidsrisico’s voor bezoekers en gebruikers van het terrein.
Voorgesteld wordt om incidenteel € 335.000 beschikbaar te stellen voor het verwijderen van dode bomen en het veiligstellen van het terrein, zodat Landgoed Sparrenhof veilig en verantwoord toegankelijk blijft als onderdeel van Stadsbos013 en als maatschappelijke voorziening.
Afhankelijk van de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het terrein, is er ook behoefte aan een regulier onderhoudsbudget. Als hier meer duidelijkheid over is wordt dit meegenomen in de Programmabegroting 2027.

Gebiedsvisie Stadbos013-landerijen (N/V 335)
De gebiedsvisie Stadbos013-landerijen is opgenomen in het bestedingsplan van de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling. Vanwege het groene karakter van deze stedelijke ontwikkelingsimpuls stellen we voor om € 335.000 over te hevelen van de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling naar de reserve Natuurontwikkeling en daar in het bestedingsplan op te nemen. We hebben uw raad daar over geïnformeerd via een raadsbrief van 17 maart 2026.

Aanvullend investeringskrediet overschrijding inrichting openbaar gebied MFA Belaveld
Bij de inrichting van het openbaar gebied rondom de nieuwe multifunctionele accommodatie Belaveld zijn meer kosten gemaakt dan oorspronkelijk was geraamd, deze overschrijding van circa € 203.000 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door gestegen prijzen in het gebruikte materiaal en een langere looptijd van het project.

Aanvullend investeringskrediet Stadsforum fase 2
Tijdens de aanleg van Stadsforum fase 2 is gebleken dat het verwijderen van de verkeersregelinstallatie, met name in de weekenden leidt tot een onoverzichtelijke situatie en daarmee bijdraagt aan  verkeersopstoppingen. Daarom is voorgesteld de verkeersregelinstallatie opnieuw aan te leggen. U bent hierover geïnformeerd middels een raadsbrief van 4 november 2025.
Daarnaast waren de geleidebanden voor mensen met een visuele beperking nog niet opgenomen in de oorspronkelijke kredietaanvraag. Deze aanvullingen, in combinatie met hogere kosten voor elektra, groenvoorzieningen en bijbehorende plankosten dan geraamd, leiden tot een aanvullend benodigd krediet van € 370.000 voor Stadsforum fase 2. Bij Stadsforum fase 1 resteert een krediet van € 70.000. Dit bedrag valt vrij en wordt ingezet ter dekking van het aanvullend krediet voor Stadsforum fase2.
Per saldo is daardoor een aanvullend krediet van € 300.000 voor het Stadsforum benodigd. Het aanvullend krediet is exclusief de kosten voor de reparatie van het beschadigd wegdek.

Investeringskrediet nieuwe brug Prof. van Buchemlaan na aanrijding
Eind 2025 heeft een vrachtwagen de brug over de Professor van Buchemlaan aangereden. De brug was niet meer te repareren en is in april 2026 vervangen. Hiervoor wordt een investeringskrediet aangevraagd van € 96.528. Een groot deel van de investering van de brug wordt gedekt door de verzekeringsuitkering waardoor de investering per saldo € 9.532 bedraagt. De houten brug wordt in 40 jaar afgeschreven. Gezien de geringe omvang van de investering hebben wij gewacht met het aanvragen van het benodigde investeringskrediet tot de eerstvolgende P&C productie.

Groenambities Spoorzone ten behoeve van Locomotief Boulevard
Op 8 november 2012 heeft de raad bij de vaststelling van de Programmabegroting 2013 besloten € 3,5 miljoen te reserveren binnen de reserve Incidentele Opgaven voor extra groenmaatregelen in de Spoorzone, aanvullend op de in de grondexploitatie Spoorzone opgenomen budgetten voor de inrichting van de openbare ruimte.
Van dit bedrag resteert momenteel € 402.650 in de reserve Incidentele Opgaven. De raad kan dit restant nader bestemmen. Voorgesteld wordt om hiervan € 150.000 beschikbaar te stellen voor het project Locomotief Boulevard Oost (fase 1).
Bij de inrichting van de Locomotief Boulevard Oost ligt de uitdaging in het combineren van ruimte voor ondernemen met een robuuste, groene en klimaatadaptieve openbare ruimte. Dit heeft geleid tot een ontwerp met een brede groenstrook, bestaande uit bomen van substantiële omvang en een ecologische strook in de vorm van een railstructuur die tevens functioneert als infiltratiestrook.
Met deze inrichting wordt de wateropgave gecombineerd met de groenambities en de versterking van de ecologische hoofdstructuur. De kosten van deze maatregelen bedragen € 150.000 extra ten opzichte van het voor groen geraamde budget in de grondexploitatie.
Om dit bedrag in te brengen in de grondexploitatie Spoorzone wordt het budget overgeheveld van beleidsveld Groen blauwe leefomgeving naar beleidsveld Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit.